Een elektrische auto in de winter rijdt anders dan in de zomer, en dat merk je vooral in het rijbereik. Elektrische auto’s presteren het best bij een temperatuur tussen de 20 en 25 graden Celsius. Zakt de temperatuur onder de 18 graden, dan neemt het rijbereik merkbaar af. Bij vriesweer kan dat oplopen tot 20 tot 40 procent minder bereik dan de fabrikant opgeeft. Dat is geen storing of defect, maar een eigenschap van lithium-ion-accu’s: die leveren bij kou simpelweg minder vermogen.

Gelukkig kun je met een paar slimme gewoontes het meeste uit je elektrische auto halen, ook als het buiten vriest. Hieronder lees je precies waar het bereik naartoe gaat en wat jij eraan kunt doen.

Waarom een elektrische auto in de winter minder bereik heeft

De accu van een elektrische auto werkt op chemische reacties, en die verlopen trager bij lage temperaturen. Dat betekent dat de accu minder energie kan leveren én minder energie kan opnemen tijdens het laden. Bij temperaturen rond het vriespunt kan het effectieve rijbereik flink lager uitvallen dan de opgegeven WLTP-range.

Daar komt nog iets bij: verwarming kost in een elektrische auto stroom. Bij een gewone auto warmt de motor vanzelf op en geeft die warmte af aan het interieur. Een elektrische motor produceert nauwelijks warmte, dus de verwarming trekt rechtstreeks uit de accu. Stookje de auto op 21 graden bij -5 buiten, dan kan dat al snel 3 tot 5 kilowatt per uur kosten, afhankelijk van het model. Op een volle accu van 60 kWh is dat flink.

Ook verwarmde stoelen, een verwarmde voorruit en verwarmde spiegels kosten stroom, al zijn die verbruikers relatief zuinig vergeleken met de klimaatinstallatie. Rijdt je op de snelweg in de kou met de verwarming op volle kracht, dan combineer je het hoogste verbruik met de laagste accuprestatie. Dat is het scenario waarbij je het meest aan bereik verliest.

Praktische tips om bereik te sparen

De meest effectieve maatregel is preconditioneren: de auto alvast opwarmen terwijl hij nog aan de lader hangt. Zo gebruik je stroom van het net in plaats van de accu om de cabine en de accu zelf op temperatuur te brengen. De meeste moderne elektrische auto’s hebben hiervoor een tijdklok of een app. Stel die in op het moment dat je wilt vertrekken, zodat je altijd in een warme auto stapt zonder bereik te verliezen.

Verder helpen deze gewoontes in de winter:

• Gebruik verwarmde stoelen en een verwarmde stuurkolom in plaats van de airco op volle kracht. Die verbruiken veel minder stroom.
• Rij rustig op en rem vroeg. Regeneratief remmen levert wat energie terug, maar het meeste win je door soepel en vooruitkijkend te rijden.
• Houd de accu bij voorkeur tussen de 20 en 80 procent. Een bijna lege accu in de kou presteert slechter.
• Parkeer je auto zo mogelijk in een garage of op een beschutte plek. Dat scheelt al een paar graden en de accu koelt minder snel af.
• Plan snellaadstops slim: een koude accu laadt trager. Sommige auto’s warmen de accu automatisch op als je een snellader als bestemming instelt via de navigatie.

Laden in de winter: waar je op moet letten

Thuis laden werkt in de winter gewoon, maar het kan iets langer duren dan je gewend bent. Een koude accu accepteert minder snel stroom, zeker bij snelladen. Rij je naar een snellader, dan zie je bij sommige auto’s dat de laadsnelheid lager begint en pas na een paar minuten oploopt als de accu opgewarmd is. Dat is normaal.

Bij temperaturen onder nul kun je het beste laden terwijl de auto nog relatief warm is, direct na een rit. Een accu die de hele nacht buiten in de vrieskou heeft gestaan, laadt trager op dan een accu die net is gebruikt. Heb je een warmtepompsysteem in je auto? Dan gebruik je warmte uit de buitenlucht efficiënter dan met een elektrische weerstandsverwarmer, wat merkbaar scheelt in het winterverbruik.

Veiligheid op gladde wegen

Op het vlak van rijveiligheid in de winter gedraagt een elektrische auto zich grotendeels hetzelfde als een gewone auto. De elektronische rijhulpsystemen zoals ABS, ESP en tractiecontrole werken op dezelfde manier. Wat wél anders is: het gewicht van een elektrische auto ligt door de accu vaak hoger, wat de grip op sneeuw en ijs iets kan beïnvloeden.

Winterbanden zijn bij een elektrische auto net zo belangrijk als bij een benzine- of dieselauto, of zelfs iets belangrijker. Elektrische auto’s hebben door het accugewicht doorgaans een hoger totaalgewicht, en de directe koppellevering van de elektromotor kan bij gladheid voor wielspin zorgen als de tractiecontrole niet snel genoeg ingrijpt. Goede winterbanden verlagen de remweg aanzienlijk en geven meer grip bij lage temperaturen dan zomerbanden.

Hoeveel bereik verlies je echt?

Dat verschilt per auto, rijstijl en temperatuur. Als ruwe richtlijn: bij 0 graden Celsius kun je rekenen op ruwweg 15 tot 25 procent minder bereik dan de WLTP-opgave. Bij -10 graden en volop gebruik van de verwarming kan dat oplopen tot 30 tot 40 procent. Een auto met een opgegeven bereik van 400 kilometer haalt bij strenge vorst in de praktijk dus eerder 240 tot 340 kilometer. Houd daar rekening mee bij langere ritten en plan een extra laadstop als je twijfelt.

Rijden met een elektrische auto in de winter vraagt wat aanpassing, maar het is zeker goed te doen. Preconditioneren, slim laden en een aangepast rijgedrag maken het grootste verschil. Ken je de beperkingen en speel je er op in, dan kom je ook in januari zonder stress op je bestemming aan.