De accu van een elektrische auto wordt aan het einde van zijn leven zelden weggegooid. In de meeste gevallen krijgt de batterij een tweede leven als energieopslag, en daarna wordt hij gerecycled om waardevolle grondstoffen terug te winnen. Wat er precies gebeurt, hangt af van de conditie van de accu en de leeftijd van de auto.
Wanneer is een accu “op”?
Een accu in een elektrische auto gaat niet ineens kapot. De capaciteit neemt geleidelijk af. Fabrikanten geven doorgaans een garantie van acht tot tien jaar, of een bepaald aantal kilometers, waarbij de accu nog minimaal 70 procent van zijn oorspronkelijke capaciteit moet hebben. Daalt de capaciteit verder, dan is de accu voor de auto minder bruikbaar, maar nog lang niet waardeloos.
Een accu met 60 à 70 procent resterend vermogen is prima geschikt voor toepassingen waarbij het gewicht en de laadsnelheid minder belangrijk zijn dan in een rijdende auto. Dat opent de deur naar een zogenaamd “tweede leven”.
Wat gebeurt er met de accu van een elektrische auto: het tweede leven
Afgedankte rijaccu’s worden vaak hergebruikt als stationaire energieopslag. Denk aan het opslaan van zonnestroom bij bedrijven of woningen, of het bufferen van energie voor een laadplein. Meerdere autofabrikanten en energiebedrijven experimenteren al op grote schaal met zulke systemen. Zo worden pakketten van gebruikte accu’s gecombineerd tot grote batterijsystemen die overdag opgewekte zonnestroom opslaan en ’s avonds of ’s nachts teruggeven.
Dit tweede leven verlengt de nuttige levensduur van de grondstoffen aanzienlijk. Een accu die in een auto na tien jaar “klaar” is, kan als thuisbatterij of netopslag nog eens vijf tot tien jaar meegaan.
Van de auto naar het demontagebedrijf
Wil je je elektrische auto afvoeren, dan meld je hem aan bij een erkend autodemontagebedrijf. Dat bedrijf meldt de auto af bij de RDW, zodat jij niet meer verantwoordelijk bent voor het voertuig. Erkende demontagebedrijven zijn verplicht om de accu op een veilige en milieuvriendelijke manier te verwijderen en af te geven aan een erkende verwerker. Je mag een accu uit een elektrische auto niet zomaar bij het restafval of het chemisch afval zetten.
De accu bevat gevaarlijke stoffen zoals lithium, kobalt en mangaan. Onjuiste verwerking kan leiden tot brand, lekkage of milieuschade. Zorg er dus altijd voor dat je naar een erkend bedrijf gaat, aangesloten bij het ARN (Auto Recycling Nederland).
Recycling: wat er teruggewonnen wordt
Als een accu ook voor stationaire opslag te ver versleten is, volgt recycling. Daarbij worden waardevolle metalen teruggewonnen. De belangrijkste zijn:
- Lithium, de basisgrondstof voor nieuwe accu’s
- Kobalt, een schaarse en dure grondstof
- Nikkel en mangaan
- Koper en aluminium uit de behuizing en bedrading
De recyclingtechnologie verbetert snel. Moderne recyclingprocessen kunnen inmiddels een groot deel van het lithium en kobalt terugwinnen, waardoor minder nieuw materiaal uit de grond gehaald hoeft te worden. De Europese regelgeving schrijft bovendien steeds strengere minimumpercentages voor aan teruggewonnen materialen in nieuwe batterijen.
Wie betaalt voor de verwerking?
In Nederland werkt de autosector met een systeem van producentenverantwoordelijkheid. Fabrikanten en importeurs dragen financieel bij aan de inzameling en verwerking van oude accu’s via organisaties zoals ARN. Als eigenaar van de auto hoef je voor de afgifte van een afgedankte accu bij een erkend bedrijf in principe niets extra’s te betalen, al kunnen voorwaarden per bedrijf verschillen. Controleer dit altijd vooraf.
Heb je nog een rijdende auto met een sterk verminderde accu, dan is het ook mogelijk de accu te laten vervangen. De oude accu gaat dan dezelfde route: tweede leven of recycling. Wat er uiteindelijk met de accu van een elektrische auto gebeurt, is dus een doorlopend proces, van tweede gebruik tot en met het terugwinnen van grondstoffen voor de volgende generatie batterijen.
