De eerste hybride auto in serieproductie was de Toyota Prius, die in 1997 in Japan op de markt kwam. Voor veel mensen geldt de Prius daarmee als hét begin van de hybride personenauto zoals we die nu kennen. Toch gaat de geschiedenis van hybride aandrijving eigenlijk veel verder terug dan de late jaren negentig.

De Toyota Prius: de eerste hybride serie-auto

Toyota introduceerde de Prius in december 1997 in Japan als de eerste hybride auto die in grote aantallen werd gebouwd en verkocht. De auto combineert een benzinemotor met een elektromotor en een accupakket. Het systeem wisselt automatisch tussen de twee aandrijfbronnen, afhankelijk van de rijsituatie. In de stad rijdt de auto vaker elektrisch, op de snelweg neemt de benzinemotor het over. In 2000 werd de Prius ook buiten Japan verkocht, onder andere in Europa en de Verenigde Staten.

De Prius was daarmee de eerste hybride auto die gewone consumenten konden kopen bij een dealer. Dat is precies waarom hij in de autogeschiedenis wordt gezien als het startpunt van de hybride personenauto voor de massa. Vóór de Prius bestonden er geen hybride auto’s die op dezelfde schaal werden geproduceerd en verkocht.

Eerder dan de Prius: vergeten hybride pioniers

Wie de eerste hybride auto ooit maakte, moet echter een stuk verder terug in de tijd kijken. In 1900 bouwde Ferdinand Porsche al een voertuig met hybride aandrijving: de Lohner-Porsche Mixte. Dit voertuig gebruikte een benzinemotor om generatoren aan te drijven, die op hun beurt elektromotoren in de wielen van stroom voorzagen. Het ging hier om een seriehydrideprincipe, waarbij de benzinemotor nooit rechtstreeks de wielen aandreef.

Dit laat zien dat het idee achter de hybride auto al meer dan honderd jaar oud is. Het duurde alleen tientallen jaren voordat de techniek betrouwbaar, betaalbaar en geschikt was voor massaproductie. De Toyota Prius loste dat probleem als eerste op.

Hoe werkt de aandrijving van de eerste hybride auto’s?

Een hybride auto combineert twee energiebronnen in één voertuig. De meest gebruikte combinatie is een benzinemotor samen met een elektromotor en een accu. Er zijn twee hoofdvormen:

• Serie-hybride: de benzinemotor drijft een generator aan, die stroom levert aan de elektromotor. De benzinemotor raakt de wielen nooit direct aan. Dit was het principe van de Lohner-Porsche uit 1900.
• Parallel-hybride: zowel de benzinemotor als de elektromotor kunnen de wielen aandrijven, apart of tegelijk. De Toyota Prius gebruikt een verfijnd systeem dat elementen van beide combineert, het zogenoemde vermogensgesplitste systeem.

Bij de Prius laadt de accu op tijdens het rijden, bijvoorbeeld door remenergie terug te winnen. Je hoeft hem niet aan een stopcontact te hangen. Dat onderscheidt een gewone hybride van een plug-in hybride, waarbij je de accu ook extern kunt opladen.

Waarom duurde het zo lang voordat de hybride auto doorbrak?

Na de vroege experimenten rond 1900 verdween de hybride aandrijving decennialang uit beeld. De verbrandingsmotor won de strijd, simpelweg omdat benzine goedkoop was en de techniek snel verbeterde. Elektrische en hybride voertuigen konden daar lange tijd niet tegenop. Pas in de jaren negentig, met strengere milieunormen en hogere brandstofprijzen, werd de hybride auto weer interessant voor autofabrikanten.

Toyota investeerde fors in de ontwikkeling van een betaalbaar hybridesysteem en bracht de Prius als eerste naar de markt. Daarna volgden andere fabrikanten, zoals Honda met de Insight in 1999. De Insight was zelfs iets eerder in de VS verkrijgbaar dan de Prius, maar de Prius werd wereldwijd de bekendere en beter verkopende auto van de twee.

De eerste hybride auto voor de massa is dus de Toyota Prius uit 1997. Als je terugkijkt naar de allereerste hybride ooit, kom je uit bij de Lohner-Porsche Mixte uit 1900. Tussen die twee ligt meer dan een eeuw technische ontwikkeling, maar het basisidee, twee energiebronnen samenwerken in één auto, bleef al die tijd hetzelfde.