Een elektrische auto maakt geluid, ook al denk je misschien dat hij stil is. Bij lage snelheden is een elektrische auto zó stil dat voetgangers en fietsers hem niet op tijd horen aankomen. Dat is gevaarlijk, en daarom zijn fabrikanten sinds 2019 verplicht om elektrische auto’s te voorzien van een kunstmatig geluidssysteem.
Het kunstmatige geluid van een elektrische auto
Elektrische auto’s zijn uitgerust met een zogeheten AVAS (Acoustic Vehicle Alerting System). Dit systeem produceert automatisch een geluid zodra de auto rijdt met een snelheid onder ongeveer 20 km/u, en ook tijdens het achteruitrijden. Boven de 20 km/u neemt het bandengeluid het over en is een extra waarschuwingstoon niet meer nodig.
Het geluid dat het systeem maakt, moet op 2 meter afstand gemeten liggen tussen minimaal 56 en maximaal 75 dB(A), aldus de ANWB. Ter vergelijking: 56 dB(A) staat gelijk aan het geluid van een voorbijrijdende gewone brandstofauto op dezelfde snelheid. Je elektrische auto klinkt bij lage snelheden dus ongeveer zo luid als een traditionele auto.
Het geluid stijgt mee met de snelheid. Dat is bewust zo ontworpen, omdat mensen gewend zijn om op basis van geluidssterkte in te schatten hoe snel een voertuig nadert. Een gelijkmatig, monotoon geluid zou daar minder goed bij helpen.
Hoe klinkt een elektrische auto in de praktijk?
De meeste elektrische auto’s produceren bij lage snelheid een zacht, toonachtig zoem- of neurigeluid. Fabrikanten hebben hierin een eigen keuze, zolang het geluid binnen de wettelijke grenzen valt. Sommige merken kiezen voor een futuristisch ruisend geluid, andere voor iets dat meer op een traditionele motor lijkt. Een paar merken (zoals BMW en Harman) laten bekende componisten of geluidontwerpers speciaal geluid ontwikkelen voor hun modellen.
Buiten de stadssnelheid, dus boven de 20 km/u, hoor je als bestuurder of voetganger bij een elektrische auto vooral bandengeluid en windgeruis. Op de snelweg is het geluidsniveau vergelijkbaar met een gewone auto. Het idee dat een elektrische auto altijd volkomen stil is, klopt dus alleen op een parkeerplaats of in een garage.
Waarom dit geluid verplicht is
De Europese wetgeving schrijft het AVAS-systeem verplicht voor op alle nieuwe elektrische en plug-in hybride personenauto’s die verkocht worden. Vanaf juli 2019 geldt dit voor alle nieuwe modellen; vanaf juli 2021 ook voor alle nieuw te registreren exemplaren van al bestaande modellen. De maatregel is er specifiek voor kwetsbare verkeersdeelnemers: blinden en slechtzienden, maar ook fietsers en kinderen die minder letten op wat er aankomt.
Zonder dit systeem liep het risico op aanrijdingen bij lage snelheden aantoonbaar hoger. Onderzoek in het Verenigd Koninkrijk toonde aan dat het risico op een voetganger raken met een elektrische auto bij lage snelheid significant hoger lag dan bij een benzineauto, juist door het ontbreken van motorgeluid.
Elektrisch geluid versus motorgeluid: de beleving voor de bestuurder
Als bestuurder merk je binnen de auto weinig van het AVAS-geluid. Het systeem is voornamelijk naar buiten gericht. Wel hoor je als bestuurder het zachte zoemen van de elektromotor zelf, dat is het geluid van de motor die draait. Dat is iets anders dan het AVAS-geluid. Op hogere snelheden domineert ook voor jou het band- en windgeluid.
Veel rijders ervaren een elektrische auto als aangenamer dan een benzineauto, juist omdat het motorgeluid ontbreekt en de cabine rustiger aanvoelt. Dat is een van de meest genoemde pluspunten van elektrisch rijden in de praktijk.
Kortom: een elektrische auto is stil, maar nooit geluidloos. Het AVAS-systeem zorgt ervoor dat andere weggebruikers jou op tijd horen, terwijl jij zelf in een rustige cabine rijdt. Houd er ook rekening mee dat het systeem automatisch werkt; je hoeft er als bestuurder niets voor te doen.
