De startmotor zit bij vrijwel elke auto op de overgang tussen de motor en de versnellingsbak. Precies daar bevindt zich namelijk het vliegwiel met de starterkrans, en de startmotor moet daarmee in contact komen om de motor te laten draaien. Waar zit de startmotor precies? Dat hangt iets af van het merk en model, maar de plek is altijd dezelfde: onderaan het motorblok, aan de zijde van de versnellingsbak.

Hoe werkt de startmotor?

De startmotor is een kleine elektromotor. Zodra je de contactsleutel omdraait of op de startknop drukt, krijgt hij stroom van de accu. Er schuift dan een klein tandwiel naar buiten, het zogenoemde bendix. Dat tandwiel grijpt in op de starterkrans van het vliegwiel. De startmotor draait het vliegwiel rond, waardoor de zuigers in beweging komen en de verbrandingsmotor aanslaat. Zodra de motor loopt, trekt het tandwiel zich automatisch terug.

Het hele proces duurt maar een paar seconden. Toch vraagt de startmotor in die korte tijd veel stroom van de accu. Daarom is een goede, goed geladen accu belangrijk voor een betrouwbare start.

Waar zit de startmotor precies?

De startmotor zit altijd nabij de starterkrans, die op zijn beurt aan de motorzijde achter het koppelingsplaat of de koppelingsbell zit. Als je voor de auto staat en naar de motor kijkt, zit de startmotor meestal rechts of links onderaan, afhankelijk van hoe de motor in de auto is ingebouwd.

Bij auto’s met een dwarsgeplaatste motor, wat bij de meeste personenauto’s van tegenwoordig het geval is, zit de startmotor aan de achterkant van het motorblok. Dat is de kant die naar het dashboard wijst. Bij auto’s met een lengtegeplaatste motor, zoals bij veel oudere of grotere voertuigen, zit de startmotor doorgaans aan de zijkant of onderkant van het motorblok, ook aan de versnellingsbakzijde.

Door de positie is de startmotor vanuit de motorruimte soms lastig te zien. Je moet er vaak wat voor verwijderen, zoals het luchtfilter of een hitteschild, voordat je erbij kunt.

Hoe herken je een startmotor?

Een startmotor is een cilindervormig onderdeel, niet groter dan een fles water. Er lopen twee dikke elektrische kabels naartoe: één vanuit de accu en één die de aansturing verzorgt. Het onderdeel is stevig aan het motorblok of aan de koppelingsbell gemonteerd, meestal met twee of drie bouten.

Als je weet waar je moet zoeken, is de startmotor te vinden door onderaan het motorblok te kijken aan de zijde van de versnellingsbak. Bij sommige auto’s is hij eenvoudig te zien, bij andere zit hij weggestopt achter andere onderdelen.

Signalen dat de startmotor problemen heeft

Een startmotor die het bijna begint te begeven, geeft vaak duidelijke signalen. Dit zijn de meest voorkomende:

• Je hoort een klikgeluid als je de auto wil starten, maar de motor slaat niet aan.
• De startmotor draait traag of moeizaam, waardoor de motor lang nodig heeft om aan te slaan.
• Je hoort een slijpend of knarsend geluid bij het starten. Dit kan betekenen dat het tandwiel niet goed in de starterkrans grijpt.
• De auto start soms wel en soms niet, zonder duidelijke reden.
• Er komt een brandlucht of rooklucht vanuit de motorruimte na het starten.

Let op: sommige van deze symptomen kunnen ook wijzen op een zwakke of lege accu. Het is slim om eerst de accu te controleren voordat je concludeert dat de startmotor de boosdoener is.

Kan ik de startmotor zelf vervangen?

Dat hangt af van je ervaring met auto’s en hoe toegankelijk de startmotor bij jouw auto zit. In theorie is het vervangen van een startmotor een klus die je zelf kunt doen: je koppelt de accu los, maakt de elektrische verbindingen los, schroeft de bouten eruit en plaatst de nieuwe startmotor terug. Bij sommige auto’s is dat relatief eenvoudig. Bij andere is de startmotor moeilijk bereikbaar en moet je er veel andere onderdelen voor verwijderen.

Heb je weinig ervaring met autowerk, dan is het verstandig de klus over te laten aan een garage. Werken met de elektrische bedrading van een auto vraagt de nodige aandacht en zorgvuldigheid.

De locatie per type aandrijflijn

Bij elektrische auto’s is er geen startmotor in de traditionele zin. Een elektrische motor heeft geen verbrandingsproces dat op gang gebracht moet worden. Hybride auto’s hebben soms wel een startmotor, maar bij sommige modellen neemt de elektromotor die taak over.

Bij gewone benzine- en dieselauto’s is de startmotor altijd aanwezig en altijd op dezelfde plek: tussen motor en versnellingsbak, aangesloten op de starterkrans van het vliegwiel. Dat is al zo sinds de startmotor begin twintigste eeuw de handmatige slinger verving.

Veelgestelde vragen

Waar zit de startmotor bij een auto met een dwarsgeplaatste motor?
Bij een auto met een dwarsgeplaatste motor zit de startmotor aan de achterkant van het motorblok, aan de kant van de versnellingsbak. Dat is de kant die naar het dashboard wijst. Vanuit de motorruimte is hij daardoor soms niet direct te zien.

Wat is het verschil tussen de startmotor en de accu?
De startmotor en de accu zijn twee verschillende onderdelen die samenwerken. De accu levert de elektrische stroom. De startmotor gebruikt die stroom om het vliegwiel rond te draaien en zo de verbrandingsmotor te starten. Zonder goede accu kan de startmotor zijn werk niet doen.

Hoe weet ik of de startmotor kapot is of de accu leeg?
Bij een lege accu hoor je vaak helemaal niets als je de sleutel omdraait, of alleen een snel tikkend geluid. Bij een defecte startmotor hoor je soms wel een klik of een slijpend geluid, maar slaat de motor niet aan. Een accutest bij een garage of autowinkel geeft snel duidelijkheid.

Is de startmotor bij elke auto op dezelfde plek gemonteerd?
De startmotor zit bij elke auto met een verbrandingsmotor altijd nabij het vliegwiel, aan de zijde van de versnellingsbak. De exacte positie, links, rechts, boven of onder, verschilt per merk en model. Bij sommige auto’s is hij goed bereikbaar, bij andere zit hij diep weggestopt achter andere onderdelen.